Mate to napój południowoamerykański, nadzwyczaj popularny w Argentynie, Brazylii, Urugwaju i Paragwaju. By zrozumieć jego obecne znaczenie, koniecznym jest poznanie jego historii.

Roślina Guaranów

Aby przyjrzeć się spożyciu Mate, musimy cofnąć się do plemienia Guaranów (rdzennych mieszkańców kontynentu, którzy ostali się w niektórych krajach Ameryki Południowej), co potwierdziły badania eseisty oraz dziennikarza – Amaro Villanuevy. Guarani przeżuwali bezpośrednio listki lub umieszczali je w tykwie wypełnionej wodą i sączyli powstały napój. I faktycznie, słowo “Mate” pochodzi od guarańskiego “Caa­mate” (“Caa”, ‘roślina’ lub ‘zioło’; “Mate” odnosi się do tykw, z których pito). Inne ludy jak Inkowie, Indianie Charrúa czy Araukanie przejęli Mate dzięki wymianie z Guaranami. Dla Idnian drzewo Mate było świętym podarunkiem od bogów i rzeczywiście roślina poza walorami odżywczymi miała dla nich wyjątkowe znaczenie, również duchowe.

Popularność w epoce kolonialnej

Dzięki swym zaletom oraz korzyściom, Mate szybko rozpowszechniła się wśród Hiszpanów przybyłych, by skolonizować Amerykę Południową. Roślina z miejsca swego pochodzenia zaczęła docierać na całe terytorium będące pod władaniem hiszpańskim. Wzrost popularności Mate zawdzięcza przede wszystkim jezuitom, którzy sączyli napój w torebkach i bez słomek. Również oni odkryli, że roślina kiełkowała jedynie w tym zakątku świata. Była to tajemnica potwierdzona pół wieku później przez francuskiego botanika – Aimé Bonplanda.

Hodowcy bydła i ich miłość do Mate

W czasie długiego procesu uzyskiwania niepodległości przez Argentynę w XIX wieku, zwyczaj picia Mate umocnił się w narodowym folklorze. Hodowcy bydła (“los gauchos”, inaczej “argentyńscy kowboje”) zaadaptowali Mate jako część ich kultury, tak jak jazdę konną czy używanie skórzanej odzieży. Spożywali Mate w grupach, na śniadanie, na obiad, na kolację i tuż przed spaniem.

Współczesna uprawa Mate

Yerba Mate jest uprawiana w Argentynie, Paragwaju i na południu Brazylii, gdzie warunki terenowe, temperatura oraz wilgotność są wręcz idealne. Podobnie jak w przypadku “los gauchos”, Mate stanowi część każdego dnia przeciętnego Argentyńczyka. Spożywa się ją w domach, biurach, parkach, na uniwersytetach czy placach, nie tylko ze względu na jej właściwości jako naparu, ale również ze względu na jej rolę podtrzymującą więzi społeczne.